Umurii Dheera Jiraachuu!!!!

Maqaansaa Li Ching Yuen jedhama. Dhalootan lammii Chaayinaa dha. Odeefannoo garaagara irrattii akka barreefamuutti Li Ching Yuen, bara 1677 A.L.A dhalatan. Garuu kanneen guyyaa dhalootasaa shakkan jiraatanis kan irratii walii galan Obbo. Li Ching Yuen lubbuu dheera jiraachusaati.  Qorannoo gaha irratii xiyyeefatamee hojjetamu baatus odeefannoo bara 1930moota keessa akka barreefameetti nama umrii 256 kan jiraate … Continue reading Umurii Dheera Jiraachuu!!!!

Advertisements

Kootta Buna Dhugaa!

Akka aadaa  fi duudhaa ummata Oromootti bunni bakka gudda qaba. Oromoota kaabaa, kibbaa , dhihaa fi bahaa hundii dhimmaa bunaa irratti ilaalchi jiru tokko dha.  Saba keenya biratti bunni dhugamuu irraan caala, hiikka guddaa qaba.  Bunni dhugamuu irraan kan hafe  jireenya hawaasa keessatti  bakka guddaa qaba.  Fakkenyaaf  Yeroo cidhaa, yeroo  gaddaa, yeroo gammachuu, yeroo   … Continue reading Kootta Buna Dhugaa!

Mee waantota Adduunya keenya irratti bebbekamoo ta’an waliin waal baraa

Gamoon ta’e dheerinaan 1ffaa  biyya Arabaatti kan argamuu yemmuu ta’u maqaan isaa “ Burj Kalifa “ Jedhama. Gaarrii  dheerinaan 1ffaan , Gaara  Everest  yemmuu ta’u Ardii Eshiiyaa keessatti argama Garrii  dheerinaan Afrikaa kessaa 1ffaa ta’e gaara Kilimarjaaroo yemmuu ta’u dangaa biyyaa keniyaa fi Tanzaaniyaa giddutti argama. Langii dheerinaan sadarkaa 1ffaa qabatee laga Abbayaa ykn Nayliiti … Continue reading Mee waantota Adduunya keenya irratti bebbekamoo ta’an waliin waal baraa

Namoota Kunnen beektu?

1, Thomas Edison   1879  ampuuli ibsaa argate 2, Benjamin Franklin Elekritkii argate 3. Chritopher  Colombus  Biyyaa Amerikaa jedhamtuu argate 4,Alexander  Graham Bell   Bilbila argatee 5, Karli Benz  Konkolaata argatee 6, Yuri Gagarin, yeroo jalqabaaf Ji’a ykn addessa irra qophate 7,Wilbur fi Orville writght xaayara isa jalqabaa 8, Kaldi, yeroo jalqabaaf Buna argate

Beekumsaa walii galaaf

Namootnii yeroo ykn sa'ati jalqabaaf yeroo fayyadamuu jalqabaan enyuu fi akkamitti akka ta’ee beektu?  Akka ragaan tokkoo tokko ibsutti yeroo jalqabaaf yeroo ykn sa’atii fayyadamuun kan jalqabamee dhaloota kiriistoos dura bara 1500 yemmu ta’u innis bishaan meeshatti naquun hangaa inni hir’achaa deemuu shallaguun ture. Maree egaa yeroo fayyadamuun waggoota 3000 duraa  ta’uus har’a isiin yeroo … Continue reading Beekumsaa walii galaaf

Guyyaa Addunyaa kan Dubartotaa 

Guyaan Addunyaa kan  Dubartootaa waggawaggaatti Bitootessa  8 tti kabajama.  Guyyaa kana biyyootni addunyaa baayeen milkaa’ina ajaa’ibaa kan dubartootaa jireenya keessatti bifa adda addaatiin argame kabaju. Bu’aa jireenya keessaa qofa osoo hinn taane hawaasaa keessatti gumaacha guddaa isaa argamsiisanis ni kabaju. Kana malees guyyaan kun dubartoontni dandeettii isaaniitti akka fayyadaman kan dandeessisu guyyaa walqixximmaa koorniyaa addunyaatti mirkaneessuuf  tarkaanffii fudhachuu qabnu itti … Continue reading Guyyaa Addunyaa kan Dubartotaa 

Hambaawwan Dinqisiisoo Adduunyaa

Gimbii Chaayinaa Guddicha (The Great wall of China) Dhaabbata barumsa aadaafi saayinsii mootummoota gamtoomanii (UNESCO)dhaan kan galmaa’an dinqisiisoo adduunyaa torban gidduudhaa tokko kan ta’e gimbii guddicha Chaayinaadha.Gimbiin guddichi Chaayinaa kan ijaarame, dhaloota Kiristoos dura waggaa 220 (220 B.C) jalqabamee xummuuruuf baroota dheeraa fudhate. Dheerinni gimbii kanaa walumaa galatti,k.m.21,196 si’a ta’u kan ijaarames Chaayinaa bahaa irraa … Continue reading Hambaawwan Dinqisiisoo Adduunyaa