Magaalaa Amboo

Seenaan Magaala Ambo kan barreffamee dhumu ta’uu baatus  mee hanga tokko isiinif qooda. Ambo magaalaa Oromiyaa gara dhihaatti aanaa Amboo keessatti argamtu. Magaalaan Amboo naannoo Oromiyaa godina Shawaa Dhihaa kessatti argamti. Magaalaan kun Finfinneerra gara dhihaattii Kiilomeetira 125 fagaattee argaamti. Ol ka’iinsi lafaa naannoo Amboo meetira 2101 yeroo ta’u laatiitiyuudii fi loongitiyuudiin ishii 8059’N 37051’E ta'a. Ambo waan baayyedhaan beekkamti. Kana keessa tokko hora (mineral water) … Continue reading Magaalaa Amboo

Seenaa Goota Oromoo Garasuu Dhukii Kutaa Tokkoffaa

Garasuu Dhukii abbaa isaa Dhukii Gulummaa fi haadha isaa Warqee Elemoorraa Caamsaa 1905 dhalate. Bakki dhaloota isaa karaa Finfinneeraa gara magaalaa Walisootti geessu cinaatti kan argamu iddoo Maaruu jedhamutti ture. Umuriin isaa barumsaaf akka ga'een, maatiin isaa waldaa amantii Orotodoksii Maaruu Mikaa'el jedhamurraa barsiisaa mindeessuun obbolaa isaa wajjin barumsa mana amantichaa akka hordofu taasisan. Tapha Garasuun jaalatu keessaa inni guddaan fardaan … Continue reading Seenaa Goota Oromoo Garasuu Dhukii Kutaa Tokkoffaa

Magaala Naqamten wal-baraa!

Naqamte magaalaa Oromiyaa dhihaatti argamtu keesaa ishee tokkodha. Magaalaan Naqamte naannoo Oromiyaa Godina Wallagga Bahaa kessatti argamti. Iddon itti argama ishee ol ka’iinsa lafaa meetira 2,088 kan qabu yoo ta’u latitude fi longitude 905’N 36033E qaba. Naqamte aanaa Guutoo Waayyuu keessatti argamti. Naqamte magaalaa guddoo Kutaa Bulchiinsaa Wallaggaa kan durii kan turte yoo ta’u amma immoo magaalaa guddoo godina Wallagga Bahaati. Akka lakkoofsa uummata bara … Continue reading Magaala Naqamten wal-baraa!

Bari’e

Ifee as qaari’ee Turee turee ifni ba’ee  Gaariin dhufee tole je’ee Aduun barii bahee hoo’ee Dhiibee dhiibee dhdhiibee Kan hoollatu harka qabee Sobni dhufus dhugaan yoom dhabee Kan inaaftu harki cabee Ta’ee ta’ee dubbatamee Booruuf qarruuun wal makamee Otoo taa’uu bulbulamee Nibari’e unkuramee Tulluun lafaa ol-fagaatee  Barii dhoowwuf karoorfatee Tabba tabbaan wal- filatee Nibari’e injifatee … Continue reading Bari’e

Beekumsa

Beekumsi karaa adda addaatiin ilaalama. Kaan akka waan hubatamee itti jiraatamumaraatti fudhata. Gariin ammoo, adeemsa saayinsa waan wal-qabsiisa. Namoonni bu’uura ogummaati jedhanis jiru.    Marti isaan iyyuu tajaajila isaarratti xiyyeeffatan. Hiikni kennamu hamma fedhe baay’atulle, kal-heddee (multidimensional) ta’uu fi jireenya hawaasaatiif gumaachuun isaa hubatamuu qaba.  Maddi beekumsa kanaa maali? Gaaffiin jedhu garuu deebii barbaada. Maddi … Continue reading Beekumsa

Kudhaama koo

Yuunivarsiitii  kessaa Yeroo waliin turre Waan  gaggaarii malee Waan biraa hinagarre. Akka haadhaataatee Ofitti naqabatte;  Akka jaalalleettis Na kunuunsifatte. Sirra boraafadhee Dadhabbii boqodhe; Jaalala  irreefadhee Nagaa facaafadhe; Dheebodhee unadheeBeela’ee sooradhe; Abjuu dhugeeffadhee Dhugaa dhamdhamadhe. KitaabaKutaa : 12 irraakan fudhame